Việt Nam Việt Nam

Singlish - tiếng Anh của người Sing

30/07/2018     

Singlish không đơn thuần là một loại ngôn ngữ địa phương được sử dụng ở Đảo quốc Singapore xinh đẹp này, mà nó còn là một loại hình văn hóa đặc trưng của người Singapore. Đây là thứ ngôn ngữ pha trộn được cấu thành từ đủ tất cả những chủng tộc người đã và đang sinh sống tại Singapore suốt thời gian dài. Có thể gọi vui rằng Singlish là loại Tiếng Anh pha tiếng Trung pha tiếng Ấn pha tiếng Malay, kết tụ tinh hoa của đủ loại dân tộc.

Đã từ lâu, chính phủ Singapore khẳng định rằng tất cả mọi người ở quốc đảo này nên nói tiếng Anh. Đây là thứ ngôn ngữ chính thức được dùng trong trường học, công sở và cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, trên thực tế thứ tiếng Anh mà nhiều người Sing nói là loại ngôn ngữ pha tạp, có thể khiến các du khách đến đây hoàn toàn bối rối. Đó là Singlish.

Singlish nảy nở khi Singapore thành một nước riêng cách đây 50 năm và quyết định dùng tiếng Anh làm ngôn ngữ chung cho tất cả các nhóm người trên quốc đảo này.

Kế hoạch sau đó diễn ra hơi khác một chút, khi các nhóm người có gốc gác đa dạng bắt đầu đưa vào tiếng Anh những từ ngữ và quy tắc ngữ pháp của riêng họ. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức, nhưng Singlish trở thành ngôn ngữ trên đường phố.

Để giúp người Sing nói tiếng Anh tốt hơn, chính phủ liên tục tổ chức chiến dịch Speak Good English ở trường học, trên các phương tiện truyền thông nhưng có hiệu quả hạn chế. Singlish không chỉ vượt qua những chiến dịch này mà còn ngày càng phổ biến, đến mức xuất hiện trong từ điển và là đề tài nghiên cứu của các nhà ngôn ngữ học.

Dần dần, chiến dịch Speak Good English từ chỗ cố gắng triệt tiêu Singlish, đã chuyển hướng sang chấp nhận sự thật rằng tiếng Anh và Singlish có thể cùng tồn tại một cách hòa hợp. Thứ ngôn ngữ này được xem là một phần của con người và đất nước Singapore. Thậm chí Singlish xuất hiện trong chiến dịch quảng cáo cho SG50 - dịp kỷ niệm lớn 50 năm ngày thành lập của đất nước này hồi tuần trước.

Singlish thường được dùng trong các tình huống văn nói thường ngày giữa bạn bè, gia đình, khi gọi taxi hay khi đi chợ. Trong khi đó, Anh ngữ chuẩn mực được dùng trong các tình huống trang trọng ở trường, công sở, nhất là khi gặp gỡ người chưa quen hoặc khách hàng.

Ngày nay, một người được xem là có giáo dục và có vị thế xã hội cao là người biết sử dụng hợp lý, đúng lúc cả hai thứ ngôn ngữ trên, hơn là những ai chỉ biết Singlish.

Nói Singlish như thế nào?

Ngữ pháp của Singlish bắt chước tiếng Quan thoại và Malay, vốn là ngôn ngữ của hai nhóm người bản xứ lớn tại Singapore. Theo đó, Singlish bỏ đi hầu hết các giới từ, liên từ, cụm từ.

Cùng lúc đó, kho từ vựng phản ánh nguồn gốc chủng tộc phong phú tại xứ sở này. Bên cạnh vay mượn từ tiếng Malay, Singlish còn sử dụng nhiều từ có nguồn gốc Phúc Kiến, Quảng Đông của Trung Quốc và Tamil từ Ấn Độ.

Về mặt ngữ pháp của Singlish, cứ tưởng tượng là người bản địa đang ghép câu tiếng Anh theo kiểu tiếng Việt, nhặt nhạnh các động từ, danh từ có nghĩa rồi chắp vào nhau, bỏ thêm một ít từ mượn của tiếng nước ngoài vào. Và thần kỳ chưa, Singlish của người Singapore đấy! Nói về bản chất thì Singlish khá đơn giản, bởi nó vứt đi hầu hết các liên từ, giới từ và chẳng có mấy cụm từ khiến người nói phải đau đầu nghĩ ngợi. "I go eat lunch" - "Tôi đi ăn trưa" giống tiếng Việt chưa nào?

Singlish cũng sử dụng một số từ nguồn gốc Trung Quốc vốn không có nghĩa cụ thể, chỉ đơn giản là các từ dùng để thêm vào ở cuối câu. "I got the cat lah," là một lời khẳng định bạn đã có được con mèo. "I got the cat meh?" là sự nhận ra một cách bối rối rằng có thể bạn vừa làm mất con mèo.

Nhờ vào mạng xã hội, Singlish ngày càng len lỏi vào ngôn ngữ viết thay vì chỉ nói như trước. Ví dụ thay vì "Like that" giờ người ta có thể viết "liddat", "Don't" trở thành "Donch".

Nếu bạn cảm thấy bối rối với những thông tin về thứ tiếng Anh độc đáo này, người Sing sẽ nói với bạn rằng "Donch get kancheong".

Sau đây là một số Singlish phổ biến khác mà bạn nên tìm hiểu trước khi sang Singapore

  • Tyco: nghĩa là "may mắn". Từ này có nguồn gốc từ tiếng Phúc Kiến và được coi là tính từ. Mà nếu thực sự quá may mắn, hãy dùng đến từ "Huat". Ví dụ: "Huat ah! I won lottery!" - "Quá may mắn, trúng lô rồi!"
  • Buay tahan: Từ "buay" trong tiếng Phúc Kiến là "không thể", còn "tahan" trong tiếng Malay là "chịu đựng". Nôm na là "Không thể chịu nổi!
  • Aiyah/ Aiyoh/ Alamk: nghĩa là “ối trời ơi”. Thường dùng để diễn tả sự hốt hoảng, sự sốc tột độ.
  • Lim kopi: nghĩa là “uống cà phê”. Từ "lim" có nguồn gốc từ tiếng Phúc Kiến, còn "kopi" trong tiếng Malay là "cà phê".
  • Chin cai: nghĩa là “cái gì cũng được”. Nó giống nghĩa từ Whatever của tiếng Anh.
  • Atas (tính từ): chỉ sự hợm hĩnh. Từ này có nguồn gốc từ tiếng Malay.
  • Kancheong spider: nghĩa là “một người đang lo lắng”. Từ Kanchoeng nghĩa là lo lắng trong tiếng Quảng Đông, còn spider là con nhện trong tiếng Anh. Hàm ý của câu này là liên tưởng một con nhện luôn sợ hãi mọi thứ xung quanh.
  • Chop chop: đây là câu tiếng Singlish khi du lịch Singapore được nhiều du khách sử dụng. Đó có nghĩa là "nhanh lên". Nếu như đang đi taxi mà hét "Chop chop!" thì người tài xế sẽ hiểu bạn đang cần chạy nhanh.
  • No come all no come, on come three four com: nghĩa là “lúc không tới thì chẳng ai tới, đến cái là ba bốn người tới luôn”. Đây là câu nói cực kì nổi tiếng của Singlish, thậm chí còn đưa vào tài liệu dạy tiếng Singlish cho sinh viên nước ngoài.
  • Catch No Ball: cụm từ này có nguồn gốc từ phương ngữ Phúc Kiến, "liak bo kiu", và được sử dụng để chỉ ra rằng người nói không hiểu những gì mình đang nói. Ví dụ, một người nào đó có thể nói “Can you speak slower and repeat your idea again, I catch no ball". - "Bạn có thể nói chậm và lặp lại ý của bạn một lần nữa, không hiểu ý cho lắm”
  • Die Die Must Try: cụm từ này được sử dụng để diễn tả một điều gì đó rất tuyệt vời mà người khác phải thử. Ví dụ, sau khi đi đến một nhà hàng mới, bạn của bạn có thể gọi cho bạn và nói rằng: "That restaurant makes the best assam laksa in Singapore, you die die must try!" - "Nhà hàng này làm món laksa assam ngon nhất ở Singapore, bạn có chết cũng phải thử nhé!”.
  • Talk Cock: Nguyên bản của thuật ngữ này đến từ một thuật ngữ tiếng Anh ở thế kỷ 18, “câu chuyện con gà và con bò” được dùng để mô tả những câu chuyện hiển nhiên không đúng. Khi được sử dụng theo Singlish, nó ám chỉ người đang nói những thứ không có ý nghĩa hay chẳng ích lợi gì. Tuy nhiên, phiên bản dài hơn của thuật ngữ này là “talk cock sing song”, nghĩa là ngồi lại với bạn vè và nói chuyện phiếm.
  • Ang Moh: có nguồn gốc từ Phúc Kiến, thuật ngữ này được dịch là "tóc đỏ", được dùng để chỉ người da trắng gốc Tây, nhưng có thể được sử dụng để chỉ người phương Tây nói chung. Ví dụ, khi bạn nói: “Clarke Quay is very popular with ang mohs" - "Clarke Quay rất phổ biến với những người phương Tây”. Nếu bạn đang ở Singapore dù trong bao lâu, bạn có thể sẽ nhận thấy có một khu phố ở Đông Bắc Line có tên là "Ang Mo Kio". Có nhiều lý thuyết đằng sau cái tên này, một trong số đó là một gia đình người Anh, Windsors, đã có một bất động sản gần Upper Thomson vào những năm 1920. Một ngày, cô con gái của họ đã mất tích trong khi đang chơi gần một cây cầu và sau đó người trưởng tộc, bà Jennifer Windsor đến cây cầu mỗi ngày với hy vọng tìm thấy con gái mình sẽ ở đó.
  • Shiok: bắt đầu từ tiếng Mã Lai, thuật ngữ này có nghĩa là “tuyệt vời”. Đây là một trong những từ thông dụng nhất bạn sẽ nghe trong Singlish sau từ “can” và “lah”. Nó dùng để thể hiện sự phấn khích hay nhạc nhiên, với một số thứ, thường là đồ ăn. Thuật ngữ này có thể sử dụng riêng hoặc với những từ khác để tăng cường mức độ diễn tả, như là “So shiok!”
  • Kantang: có nguồn gốc từ tiếng Mãi Lai, có nghĩa là “khoai tây”, đây là thuật ngữ miệt thị dành cho những người Singapore được coi là “Tây hóa”. Điều này dựa trên một thực tế là những người này chỉ có thể nói tiếng Anh hoặc những ngôn ngữ nước ngoài khác, nhưng họ không bao giờ học để nói tiếng mẹ đẻ lưu loát.

Bài viết liên quan


Liên hệ
Chat với VietHrLink.Com